Laboratorio linguistico – lingua materna negli incontri mensili in “Limba” – preparativi per la cerimonia del 25 novembre u.s. – piante a Nuraghe Chervu per i nuovi nati nella comunità sarda di Biella

A su circulu Su Nuraghe de Biella nos semus appidos parizas pesonas a s’atopiu chi faghmus onzi martis, a sa fine de su mese: babbos, mamas, jajos, nonnos e nonnas pro faedhare custa borta de su 25 de Sant’Andria chi in sa tanca in ue b’est Nuraghe Ghervu piantamos arvures pro onzi pizinnu, fizos e nepodes de sardos, de prima, de secunda e de terza generatzione, naschidos intro de ocannu innoghe in Continente.
Su presidente nostru, Battista Saju, ada ispiegadu comente faghere custa zerimonia: cugnarendhe sas dies prima, si andada a sa cava a seberare e a nde atire sas pedras, ca su picapedreri chi amos jamadu, Pedru Ottino de Andorno Micca (connadu de una sarda paesana mia), las tevede iscriere. Sas arvures de nibaru sardu chi devimus piantare nos las dana sos amigos de su “Cuntzertu abbasantesu”, de Abbasanta.
Sa die de sa zerimonia, su manzanu a sas deghe e mesa nos aciapamus totu in cheja de Sanctu Sabustianu, in costume sardu chi tutu nois, omines e feminas, tenimus; sos fusileris de Su Nuraghe, issos puru in costume sardu, unicos autorizados fora de Sardigna nostra a isparare prima de s’intrada de sa Missa majore e pustis, candho si finidi e cando si faghede sa funzione a Nurage Ghervu, nois, su grupu da sa cantoria in sardu de Su Nuraghe, faghimus sa Missa cantada, prima de che andare totu cantos a Nuraghe Chervu pro sa funzione.
Partimos dae sa piata de Brusa (sardos issos puru, de mama puthumajoresa), a duos a duos comente amos detzisu, finas a Nuraghe Chervu in ue ponimos sos flores adainanti de sa pedra in amentu e onore dei sos 13.602 soldados sardos e de sos 523 biellesos mortos in sa Gherra Manna.
Pustis, pro onzi pizinnu o pizinna, si piantada un’arvure a costas de sa pedra in ue est iscolpidu su nomene insoro e si dada sa benediscione cun su trigu e, su peidru, cun s’Abba santa.
Sas feminas in costume inghiriant Nuraghe Chervu e lu beneighent betendhe su trigu e istrampende a terra su piatu boidu, seghendelu pro bona Foltuna: in su matessi mamentu si dat puru sa benediscione in “Numen de su Babbu, de su Fizu e de s’Ispiritu Sanctu“. E sos fusileris torrant a tirare a segnu isparende in aria. In su mentres chi sa zerimonia est accabada, nos ponimos in ordine pro nos che torrare a-inue semus partidos.
Cun salude Gavinu
Festas nodias e usantzias de bidda mia (prima parte)

Bidda de traballadoris Pauli ma bidda de ispassius e de festas. S’ottanta po centu de is ominis traballànta in su sartu e puru chi calincuna festa fessit in dì de fatu, sa giorronnada podiat aspetai a s’incrasi e sa bidda fiat festa.
Donnia mesi ci ndi fiat calincuna. S’incumentzàt a gennaxru cun sa festa de Santu Sabestianu. Ci fiat ancora sa cresiedda, immoi sdarruta, in sa pratzita sua. Cuncordànta in sa piana sa statua cun totu is fretzas infrissias e acapiada a una bella mata de mandarinu prena prena de frutu chi nosu piciocheddu castiamus a ogus mannus poita dopu sa prucessioni, is obreris si ndi spicànt calencunu. A mericeddu poniant fogu a su fogadoni e totu sa genti, mannus e piticus, d’arrollianta po si callentai.
A s’incumentzu de friaxu, su dusu, ci fiat sa Candelera. Su merì prima is priorissas andant in prucessioni a cresia, cuncordanta sa statua e aprontànt is candelas de benedixi. S’incras prima de sa missa cantada fiant una prucessionedda in pratz’e cresia cun is candelas allutas, chi su Vicariu iat distribuiu a totus, e totu s’atentzioni fiat a castiai chi abarressin allutas. Chi si ndi studant po bentu o calisisiat cosa boliat nai annada mala. Sa di dopu, fiat S. Ubrai; a nosu piciocheddus si potànt a cresia po si ponni is candelas ingrusciadas in su tzugu po si liberai de is maladias de su guturu.
A martzu su dexannoi fiat sa festa de Santu Giusepi. Festa manna de totu is traballantis chi non podendi afestai sa fest’e su traballu in maju, proibia de su fascismu, dda fiant a fest’e cresia.Continua a leggere →

Presentazione dell’evento – La Via di Santa Barbara è un itinerario storico, culturale, ambientale e religioso nel Parco Geominerario Storico Ambientale della Sardegna riconosciuto dall’UNESCO che, a partire dalla Città di Iglesias, consente di percorrere per intero il vecchio bacino minerario del Sulcis Iglesiente Guspinese, nella Sardegna Sud Occidentale, attraverso un percorso di oltre 250 Km alla scoperta della terra più antica d’Italia.
Con quest’esposizione si intende proporre una possibile ricostruzione di armi, abiti, accessori e utensili nuragici, realizzati con i materiali e antiche tecniche di lavorazione, basata sulla rigorosa osservazione dei bronzetti iniziata col libro “Il Popolo di Bronzo” (Angela Demontis 2005).
